Jakie wkładki do butów rowerowych wybrać?

Data aktualizacji: 12-09-2023

Producenci butów rowerowych robią wszystko, aby zwiększać wygodę i ergonomię jazdy kolarskiej. To dlatego cholewka oraz podeszwa tak bardzo różnią się od elementów, które znajdziesz w standardowym obuwiu. Co jednak z wkładką do butów rowerowych? Na płaski, umieszczony w obuwiu insert noga naciska mocno i bezpośrednio, a więc element ten istotnie wpływa na komfort pedałowania. Stopa jednak stopie nierówna – wkładka powinna być dostostosowana nie tylko do potrzeb typowego rowerzysty, ale i konkretnego osoby.

Wkładka w bucie sportowym jest często uznawana za mało istotny element. A szkoda! Wybór insertu może mieć wpływ na ergonomię i wygodę chodzenia, biegania czy jazdy na rowerze.

Rodzaje prozdrowotnych wkładek do butów rowerowych

Trudno wymagać od producentów obuwia rowerowego, aby tworzyli modele w wersjach z różnymi wkładkami. Na szczęście element ten można dobrać już po kupnie buta. Wkładki różnią się grubością, materiałem i profilem, który powinien być wybrany ze względu na kształt stopy oraz ustawienie nóg.

Aby zyskać odpowiedni insert, możesz postawić na modele fabryczne lub customowe, a także – niejako łączące ich zalety – wkładki termoformowalne do butów rowerowych. Oprócz ergonomii liczy się komfort termiczny, dlatego ten element obuwia znajdziesz też w wersji zimowej.

Co się dzieje z nogą rowerzysty pedałującego bez dobrze dopasowanej wkładki w bucie:

Stopa naciska na sztywną podeszwę obuwia rowerowego.
Łuk podłużny stopy zapada się, przez co podudzie skręca do środka.
Kolana zbliżają się do siebie.
Biodro rotuje do wewnątrz, a miednica zwraca się ku dołowi.

Skutkiem jest więc nie tylko złe ułożenie stopy – skrzywienie przenosi się na ścięgna Achillesa, biodra i miednicę, co po pewnym czasie może skutkować licznymi schorzeniami. Niepożądany efekt warto wziąć pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o kupnie właściwych wkładek, które zapobiegają zapadaniu się łuku. Jednocześnie odpowiednio dobrany element wspiera zdrowie neurologiczno-mięśniowe stopy, co jest szczególnie istotne dla osób, które jeżdżą dużo, często i intensywnie.

Wkładki do butów kolarskich – customowe czy standardowe?

Pierwszym z dostępnych rodzajów wkładek są modele customowe, czyli spersonalizowane przez bikefittera, a więc – wykonywane na zlecenie. Aby stworzyć „customy”, profesjonalista musi znać kształt stopy, dlatego przeprowadza precyzyjne badania. To najdroższa, ale i najdokładniejsza metoda zyskania ergonomicznych wkładek rowerowych, dzięki którym nawet długie kilometry w siodełku będą pokonywane zdrowiej.

Wkładki wielu firm mają kolory wskazujące profil modelu. Czerwone inserty cechuje niski profil (mocno supinujący), żółty – średni (supinujący), a niebieski – wysoki (pronujący).

Innym wyborem są wkładki standardowe, czyli fabryczne – kupowane z pominięciem bikefittingu. Użytkownik sam sprawdza kształt swojej stopy oraz ułożenie nóg i wyszukuje najlepsze rozwiązanie. Warto włożyć w to dużo pracy, a najlepiej wykonać badanie dolnej części nogi za pomocą podoskopu, czyli urządzenia z lustrem i światłem. Taki sprzęt pozwala dokładnie określić statyczną i dynamiczną stabilność stóp. Następnie należy wybrać wkładkę, kierując się ich kolorami. Wielu producentów – takich jak Currex czy SQLAB – stosuje identyczne oznakowanie, ułatwiające dobór:

Kolor wkładki	Profil	Działanie	Łuk pasującej stopy	Pasujące ustawienie nóg
Niebieski	Wysoki	Delikatna pronacja	Wysoki lub średni	Proste lub szpotawe*
Żółty	Średni	Delikatna supinacja	Wysoki lub średni	Koślawe**
			Niski	Szpotawe lub proste
			Stopa płaska	Szpotawe
Czerwony	Niski	Silna supinacja	Niski	Proste
Czerwony	Niski	Silna supinacja	Stopa płaska	Proste lub koślawe

*Szpotawe – kolana skierowane na zewnątrz;
**koślawe – kolana skierowane do środka.

Zastanawiasz się, jakie wkładki do butów rowerowych w takim razie wybrać? W skrócie – jeśli masz stopę supinującą, wybierz model pronujący, jeśli stopa ma pronację – postaw na wkładkę z supinacją. Wybór komplikuje jednak kwestia ustawienia nóg, ponieważ osoba z wysokim łukiem stopy, ale koślawymi kolanami, także powinna kupić wkładkę delikatnie supinującą.

Czy wiesz, czym jest supinacja i pronacja?

Podczas wybierania wkładki na własną rękę, czy raczej stopę, dobrze znać dwa terminy. Pierwszym jest supinacja, czyli rotacja zewnętrzna – większe obciążanie zewnętrznego boku stopy. Supinacja to siła równoważąca pronację, czyli kierowanie podbicia ku ziemi. W wyniku nadmiernej pronacji cały dół stopy styka się z podłożem, co wywołuje płaskostopie. Łatwo zapamiętać oba terminy, kojarząc pierwszą literę słowa pronacja z podłogą (cały dół stopy zwraca się ku podłodze), a słowa supinacja z sufitem (wewnętrzny bok stopy zwraca się do sufitu).

Czym są wkładki termoformowalne?

Oprócz modeli standardowych i customowych są jeszcze inserty, które łączą zalety obu rozwiązań. Termoformowalne wkładki do butów rowerowych nie muszą być dobierane przez bikefittera, a jednocześnie są spersonalizowane, ponieważ pod wpływem ciepła same dopasowują się do kształtu stopy. Przykład modelu termoformowalnego stanowi Shimano Custom-Fit, stabilnie utrzymujący piętę, co zwiększa nie tylko ergonomię, ale też efektywność przenoszenia mocy na napęd. Warto dodać, że omawiana technologia jest stosowana nie tylko w przypadku obuwia kolarskiego, ale także innych sportów, np. narciarstwa.

Badanie podoskopem u lekarza lub podczas bikefittingu pozwala lepiej określić profil stopy, a tym samym – precyzyjnie wybrać wkładkę supinującą lub pronującą.

Zimowe wkładki do butów rowerowych

Rolą wkładek na zimę jest przede wszystkim dodawanie komfortu cieplnego. Grubszy model izoluje stopę od dołu, co – wespół z odpowiednią skarpetką i cholewką – znacząco zmniejsza ryzyko wychłodzenia stopy, nawet w najgorsze mrozy. Zimowe wkładki do butów rowerowych często składają się z kilku warstw, które zarówno zapobiegają uchodzeniu ciepła poza but, jak i stanowią mocną barierę dla mroźnych podmuchów wiatru.

Polecani producenci wkładek do butów i przykładowe modele

Spośród polecanych producentów wkładek do butów rowerowych warto wyróżnić wymienione już Shimano, ale również inne marki. Włoska firma obuwnicza Sidi przygotowała model Comfort Fit o ergonomicznie ukształtowanej piance i działaniu antybakteryjnym. Znakomita wentylacja jest wynikiem umieszczenia w produkcie wielu otworów, umieszczonych w przedniej części wkładki. Przykład modelu, który pozwoli na supinację lub pronację – w zależności od wybranego koloru – stanowi z kolei wyrób marki Currex: BikePro. Wkładka optymalizuje ułożenie stopy, a także wspomaga krążenie krwi, co zapobiega drętwieniu palców podczas pedałowania. Alternatywą mogą być wkładki do butów SQLAB, dobierane analogicznie jak w przypadku modelu Currex.

Wkładki do butów CURREX BikePro

Sprawdź

Wkładki do butów SQLAB

Sprawdź

Wkładki do butów SIDI Comfort Fit

Sprawdź

Autor: Tomasz Świgoń

Od kilkunastu lat dojeżdżam rowerem do pracy, a weekendowo i wakacyjnie zaliczam przygody: najpierw na modelu ATB od Gianta (Boulder), potem na crossówce Rometa (Orkan), a teraz na gravelu Krossa (Esker). Z copywritingiem rowerowym jestem związany od 2017 roku.

Codzienna jazda na rowerze na pewno nie przeszkadza w pisaniu o dwóch kółkach, ale nie wystarczy – to bardzo szeroka branża, która wymaga ciągłego dokształcania się w nowinkach i nie tylko. Mimo to trzymam się siodełka tak blisko, jak mogę i jeżdżę po mieście, szutrach, asfalcie i w totalnej dziczy. Opisywałem już premiery serii osprzętu, trasy, zawody oraz robiłem rankingi rowerów czy akcesoriów.

Staram się każdy szczegół opisać tak, jakbym to tłumaczył młodszemu sobie, od nowa poznającemu rowerowy świat kilkanaście lat temu. Myślę też, że w czasach AI człowiek jeszcze bardziej potrzebuje zobaczyć w tekście drugiego człowieka.